Ga bewuster om met
smartphone en sociale media!
In Lauren haar afscheidsbrieven schrijft ze niet over smartphonegebruik of sociale media als één van de factoren die tot haar wanhoopsdaad hebben geleid. Het is pas nadat we zelf door haar sociale media zijn gegaan na haar dood en verschillende puzzelstukken samen legden, dat dit wel degelijk een element was dat heeft gespeeld. Eén element maar zeker niet het enige.
Algoritmes dicteren wat we denken en doen
Lauren was zoals zoveel leeftijdsgenoten haast vergroeid met haar smartphone. Ze was een "early adopter" van TikTok en was heel actief op deze app. Tijdens de lockdowns ingevoerd in de periode van de Corona-pandemie (2020 - 2021) nam haar TikTokgebruik - en dat van vele leeftijdgenoten met haar - ongekend sterk toe. Als grote fan van Billie Eilish maakte ze ook kennis met de meer duistere nummers die dit tieneridool uitbracht en -brengt.
We kunnen het niet met zekerheid zeggen. Maar Lauren kwam zo hoogstwaarschijnlijk (onbewust) in een door de algoritmes gecreëerde tunnel terecht die haar steeds meer en meer voedden met donkere gedachten. Een aantal nieuwe, bijkomende omgevingsfactoren hebben dat proces versneld en versterkt. Content waarin zelfdoding haast wordt verheerlijkt en gepromoot als de oplossing voor de problemen waar ze mee "struggelde" hebben we achteraf teruggevonden op haar smartphone. De drempel voor zelfdoding werd zo sterk verlaagd. En allemaal met meer kliks en geldgewin als doel van de aanbieders.
Snelle "multi-layer" aanpak nodig
Wat Lauren zichzelf heeft aangedaan is jammer genoeg geen alleenstaand geval. We vrezen als ouders dat we als maatschappij nog maar aan het begin staan van een tsunami aan zelfdodingen onder tieners. Waar smartphonegebruik en sociale media een rol in spelen. Iets waar we ons als maatschappij bijzonder grote zorgen moeten over maken.
De post op FB van mama Sonja van 10/6 en de media-aandacht die deze heeft getriggerd is hopelijk de start van een snel proces dat tot gepaste maatregelen op verschillende niveaus kan leiden. We geloven niet in een verbod vanwege het verhaal van de verboden vrucht. Maar het bewustzijn verhogen in de thuisomgeving van kinderen en tieners en op school zijn essentiële eerste stappen die dringend moeten gezet worden.
Het gaat volgens ons ook verder dan mediawijsheid. Het gaat om het bewustzijn dat de combinatie van smartphonegebruik en sociale media verslavend werkt en tot afhankelijkheid leidt. Bewustzijn waar in de thuisomgeving aandacht moet worden aan besteed maar zeker ook in het onderwijs.
Daarnaast moet op korte termijn meer geïnvesteerd worden in bijkomende capaciteit in de geestelijke gezondheidszorg. Met een focus op intensieve ambulante en residentiële hulp. De wachttijden die er momenteel zijn, kunnen we als maatschappij gewoonweg niet aanvaarden. Die wachttijden kosten ons als maatschappij jonge mensenlevens zoals dat van Lauren.
Zoek vroeg genoeg professionele hulp
In ėėn van haar afscheidsbrieven gaf Lauren aan dat ze al lang het gevoel had dat ze aan het vallen was in een diepe put. En dat ze steeds dieper en sneller aan het vallen was. Hoe lang ze met dat gevoel zat weten we niet precies. Signalen dat dat het geval was. Of erover spreken heeft ze ook nooit gedaan. Niet tegen ons als ouders, niet binnen haar vriendenkring maar ook niet tegen professionele hulpverleners.
Mentale problemen meer bespreekbaar maken is absoluut noodzakelijk. In alle lagen van de bevolking maar zeker onder tieners. Er is niets mis mee om je "niet OK" te voelen. Dat is onderdeel van het groeien en mens zijn. Maar dit kunnen en durven benoemen en bespreken met mensen in je omgeving en met professionele mentale gezondheidswerkers is essentieel. Het taboe moet absoluut doorbroken worden.
Vooroordelen moeten langs de kant! Niemand mag welke schroom dan ook ervaren om over zijn/haar/hun mentale problemen te praten. In een vroeg stadium aan de alarmbel durven trekken is cruciaal. En helpt drama's zoals wij met Lauren hebben meegemaakt te vermijden. Vind je het moeilijk om met mensen uit je eigen omgeving te praten over je donkere gedachten omdat je ergens bang bent voor hun reactie of onbegrip? Er zijn kanalen langs welke je dat wel kan.